شهرهای استان سیستان و بلوچستان

______________________________________________________
شهرستان زاهِدان شهری در استان سیستان و بلوچستان ایران است. این شهر مرکز استان سیستان و بلوچستان و نیز مرکز شهرستان زاهدان است. نام پیشین آن دُزداب بود که در زمان رضاشاه پهلوی به نام کنونی خوانده شد. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۵۶۷٬۴۴۹ نفر بوده است واکثر مردم این شهر با توجه به قومیت هایی که در آن ساکن شده انداز نژا آریایی هستند و به زبانها و گویشهای فارسی سیستانی بلوچی کرمانی یزدی و خراسانی سخن می گویند.
زاهدان شهری تازه‌بناست که بر سر راه کرمان به مشهد، کرمان به چابهار و نزدیک مرز پاکستان و افغانستان واقع شده است.
در اوایل پادشاهی فتحعلی شاه قاجار در محل زاهدان کنونی چاه آبی بود که راهزنان پس از حمله به کاروانها و چپاول دارایی آنان ساعتی یا شبی را در آنجا سپری می‌‌کردند پیرامون این چاه جنگلهای انبوه، طاق و گز بود که اکنون اثری از آن نیست.در سال ۱۳۱۵ هجری قمری یکی از ساکنان آن محل کاریزی در آنجا حفر کرد و آبادی کوچکی بوجود آمد که «دزدآب» نام گرفت. چهار سال بعد متخصصان بلژیکی که در استخدام دولت ایران بودند جهت دایر کردن گمرک‌خانه به دزدآب آمده و از این زمان به تدریج به وسعت و جمعیت دزدآب افزوده شد. از سال ۱۳۴۱ خورشیدی دزدآب به زاهدان تغییر نام یافت. در اوایل سدهٔ بیستم اولین نشانه‌های شهرنشینی با احداث خط‌ آهن از کویته پاکستان به زاهدان پدیدار شد و با توسعه‌های بعدی زاهدان امروزی به مرکز استان تبدیل شد.
شهرستان زابل یکی از شهرستانهای استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران است. مرکز این شهرستان شهر زابل است. از این منطقه در شاهنامه فردوسی به نام زابلستان نیز یاد شده و رستم قهرمان شاهنامه زاده این سرزمین است.
***که رستم یلی بود در سیستان
منش کردمی رستم داستان***
دریاچه هامون که بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین در ایران است، در این شهرستان واقع شده است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۳۲۹٫۳۱۷ نفر بوده استشهرستان زابل در قدیم سیستان (سكستان ،سجستان) و نیمروز ناميده می‌‌شد. محلی که امروز زابل نامیده می‌‌شود در گذشته زمینهایی با تپه‌هایی از ماسه‌های روان و رسوبات دریایی بوده که قسمتی ازآن در مسیر رودخانه هیرمند قرار داشته است. با کم شدن آب رودخانه بر وسعت خشکی‌های اطراف آن افزوده شد و با اتصال این منطقه به روستای حسین آباد، آبادی بزرگی تشکیل گردیده است. بعدها تأسیس پادگان نظامی بر اهمیت آن افزوده است. در سال ۱۳۱۴ هجری شمسی بر طبق مصوبه هیات وزیران، آن آبادی را زابل نامیدند و در سال ۱۳۱۶ شمسی به مرکز سیستان تبدیل شد. زابل امروزی شهری نسبتاً توسعه یافته و مجهز به انواع خدمات مورد نیاز جامعه شهری است.
شهرستان خاش یکی از شهرستانهای استان سیستان و بلوچستان است. مرکز این شهرستان، شهر خاش است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۶۷٫۸۵۱ نفر بوده‌است.خاش امروزی در نزدیکی شهر قدیمی خاش قرار دارد که تاریخ پیدایش آن به پیش از حکومت نادرشاه می‌رسد. این شهر تا قبل از نادرشاه به علت ناامنی چندان اعتباری نداشت اما نادر شاه ضمن سرکوبی راهزنان، این منطقه را امن کرد و بعدها قلعه‌هایی ساخته شد و بدین ترتیب خاش رو به توسعه و آبادانی گذاشت و از شکل یک روستا خارج شد و آرام آرام سیمای شهر بخود گرفت. - سرو کهنسال سنگان، قلعه حیدرآباد، ناصری، کمال آباد، ایرندگان، توت کهنسال در روستای گلنگور در حومه نوک آباد، قله تفتان، قبرستان هفتاد سال، سرو کهنسال دهپابید، بازارچه سرپوشیده، مناره مسجد جامع.
سَراوان از شهرهای استان سیستان و بلوچستان است.
محل کنونی شهر سراوان تا پیش از سال ۱۳۰۵ خورشیدی روستایی بوده به نام شستون.در محلی به نام داورپناه در سراوان، کوهی به نام مهرگان وجود دارد که پیش از اسلام محل انجام مراسم نیایش به اهورامزدا بوده است.قدیمی‌ترین مسجد مکران در این شهر ساخته شده است.
ایرانشهر یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران است. که نام قدیم آن پهره بود.
زِهَک یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران است. این شهر، مرکز شهرستان زهک است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۱٫۴۰۱ نفر بوده است. شهرستان زهک در نقطه پایانی جاده ترانزيت و خط آهن در حال ساخت چابهار به مرز افغانستان قرار دارد و مرز میلک نقطه مهمی در ارتباط ایران و آسیای میانه است. شهر زهک پیش از تقسیمات کشوری جدید جزئی از بخش شهرکی و نارویی شهرستان زابل به شمار می‌آمد. سد زهک که در ۲۷ كیلومتری جنوب شرقی زابل قرار دارد رودخانه سیستان را به دو كانال تقسیم می‌كند. یكی كانال طاهری و دیگری كانال شهر نامیده می‌شود. ساخت دانشگاه آزاد زهک نیز از سال ۱۳۸۵ آغاز شده‌است. شهر هخامنشی دهانه غلامان يا دروازه بردگان در پیرامون زهک و زابل قرار دارد. بررسی باستان‌شناختی در تپه گوری کهنه زهک به شناسایی دو دوره استقراری اشکانی و «اسلامی پسین» انجامیده‌است.
نیک‌شَهر یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران در منطقه چابهار است. نیکشهر با مساحت 22280 کیلومتر مربع در جنوب غربی استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان 653 کیلومتر است. این شهرستان دارای تعداد 5 مرکز شهری و 5 بخش ،15 دهستان و 727 آبادی دارای سکنه است. شهرستان نیکشهر دارای قدمت بسیار طولانی است که پیشینه تاریخی آن با ایرانشهر پیوند خودرده و نام قدیم آن (گه) به معنای گهتر و یا بهتر است و در زمان رضا شاه به نیکشهر تغییر نام یافت ، دارای قلعه معروف به حسین خان – قلعه چهل دختران – قلعه بنت – قلعه ساربوک – قلعه قصرقند – قلعه بگ که به ثبت رسیده است و همچنین مسجد شیخ عبدالقادر و مقبره شیخ و سنگ نگاره ها و آبشار روستای آبند ساربوک و مراکز اقتصادی و عمرانی مجتمع عشایری فضل اللهی – ایستگاه مخابراتی گسک – ایستگاه پرقدرت تلویزیونی از آثار این شهرستان می باشد.
سرباز با وسعتی حدود11500 کیلومتر مربع به مرکزیت شهر راسک از شمال با شهرستانهای سراوان وایرانشهر از شرق با کشور پاکستان از جنوب با شهرستان چابهار واز غرب به شهرستان نیکشهر همجوار است سرباز دارای 3 بخش راسک ، سرباز ، فیروز آباد می باشد .
شهرستان چابهار با وسعتي حدود 24729 كيلومتر مربع در جنوب استان واقع شده است. فاصله آن تا مركز استان 756 كيلومتر مي باشد و به دليل نزديكي با مدار رأس السرطان و درياي عمان در تمام فصول سال داراي آب و هواي معتدل است اين شهرستان از شمال به سرباز و نيكشهر از غرب به جاسك در استان هرمزگان از جنوب به درياي عمان و از شرق به پاكستان محدود مي گردد. شهر و بندر چابهار در جنوب شرق كشور و در گوشه خاوري كرانه هاي درياي عمان قرار دارد.
کُنارک یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران در منطقه چابهار است. کنارک در کرانهٔ باختری خلیج چابهار و بر ساحل دریای عمان قرار گرفته و شهری بندری است.شهرستان كنارك با وسعتي حدود 11567 كيلومتر مربع داراي جمعيت 67582 نفر شهري و 42139 نفر روستايي مي باشد داراي 2 بخش زرآباد و كنارك و يك شهر كنارك مي باشد. در منتهي‌اليه جنوب ايران و در واقع آخرين نقطه ايران مي‌باشد داراي مرز آبي با كشورهاي پاكستان و كشورهاي حوري خليج‌فارس مي‌باشد. دماي هوا بسيار بالا و شرجي با درصد رطوبت بسيار بالا ميزان بارندگي ميانگين 48 ميلي‌متر ميانگين دما 42 سانتي‌گراد سرعت وزش بادهاي محلي 1250 مي‌باشد .