ارگ کریم خان

____________________________________________
ارگ کریم خان در مرکز شهر شیراز قرار دارد. این ارگ در دوره سلطنت سلسله زندیه ساخته شده‌است و پس از اینکه کریم خان زند شیراز را به عنوان پایتخت خود و این مکان را به‌عنوان مکان زندگی خود انتخاب نمود به ارگ کریمخان معروف شد. در زمان سلطنت سلسله پهلوی از ارگ به‌عنوان زندان استفاده شده‌است که متاسفانه آسیبهای جبران ناپذیری به آن وارد شده‌است. در سال ۱۳۵۰ این ارگ به اداره فرهنگ و هنر وقت واگذار شد. این بنای عظیم اکنون تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اداره مبشود و از چند سال پیش کار مرمت این بنا آغاز شده‌است تا به عنوان موزه بزرگ فارس مورد استفاده قرار گیرد.

تاریخچه
ساخت ارگ بین سالهای ۱۷۶۶ و ۱۷۶۷ میلادی انجام شد و کریمخان بهترین معماران زمان خود را جهت ساخت آن بکار گرفت. او همچنین بهترین مصالح را از داخل و خارج کشور تهیه نمود و ساخت بنا را بسرعت پایان برد. این بنا در دوره زندیه به‌عنوان محل استقرار حکومت و در دوره قاجاریه به‌عنوان محل زندگی فرمانداران محلی استفاده گردید. همچنین عبدالحسین میرزا فرمانفرما حکمران فارس دستور به بازسازی مینیاتورهای نقاشی شده در این بنا را صادر کرد.
طراحی بنا
بنای افراشته ارگ کریمخانی، هر مسافر تازه وارد به شهر شیراز را تا مدتها بخود مشغول میدارد. بنای ارگ ترکیبی از دو معماری مسکونی و نظامی است. بخش درونی ارگ با ایوانها و اتاقهای نقاشی شده، آبنماها و باغچه ها از ظرافت خاصی برخوردار است. سه ضلع شمال، جنوب و غرب هر یک دارای یک ایوان و شش اتاق مسکونی در دو طرف آن است. ضلع شرقی شامل حمام خصوصی و برخی امکانات خدماتی است. برج و باروی چهارگانه به انضمام خندقی که سابقاً دور آن حفر شده بود نیز نقش دفاعی بنا را بر عهده داشته اند. ضخامت دیوارها در پایه ۳ متر و در بالا 8/2 متر است. ارتفاع برجها نیز ۱۵ متر میباشد و از آجر ساخته شده‌اند.ارگ کریم خان در واقع دژی نظامیست واقع در شمال شرقی شهر شیراز. این ارگ ساخت زمان زندیه بخشی از یک مجموعه بوده و محل زندگی و استقرار و مرکز حکومت کریم خان زند. شکل این قلعه شبیه به استحکامات قرون وسطایی اروپاست. مدتی از این دژ نظامی به عنوان زندان استفاده می شد. امروزه این قلعه به موزه ای تبدیل شده که زیر نظر سازمان میراث فرهنگی ایران اداره می شود.ارگ کریم خان یا ارگ کریم خانی با نام قلعه کریم خان نیز خوانده می شود.
تاریخچه
ارگ کریم خان در سال 1180 هجری شمسی برابر با 1766 میلادی ساخته شد. کریم خان برای ساخت این ارگ از بهترین هنرمندان و معماران آن عصر دعوت به همکاری کرد. این معماران و هنرمندان داخلی و یا خارجی بودند و به دلیل مهارتی که داشتند توانستند این ارگ را بسیار سریع بسازند. در زمان حکومت سلسله زندیه این قلعه در واقع محل زندگی و مرکز فرماندهی شاهان زند بود. در زمان حکومت قاجارها خانه فرماندار بود. شاهزاده عبدالحسین میرزا فرمانفرا , فرماندار استان فارس دستور مرمت مینیاتوری های قلعه را صادر کرد. پس از انقراض سلسله قاجار این بنا به عنوان زندان مورد استفاده قرار گرفت. در سال 1971 اداره آن به سازمان میراث فرهنگی ایران واگذار گردید. مرمت و بازسازی قلعه در سال 1977 میلادی آغاز شد.ارگ کریم خانی در شمال شرقی شیراز و در میدان شهدا(با نام سابق میدان شهرداری) واقع شده. مساحت ارگ برابر 4000 متر مربع و واقع در مرکز محوطه ای به مساحت 12800 متر مربع است. این ارگ چهار دیوار بسیار بلند دارد که به وسیله 4 برج خشتی 14 متری به هم متصل گشته اند و هر یک از این برج های خشتی زاویه 90 درجه دارند. کاشی کاری سردر ورودی که یک مربوط به یک ماجرای افسانه ایست در زمان قاجار به ارگ اضافه شده است.