_____________________________________________
«کاشمر» در جنوب غربی «مشهد»، با فاصله 226 کیلومتری، شهری است بسیار قدیمی که تا قبل از حمله مغول «کشمیر» نامیده می شد «کاشمر» در جنوب غربی «مشهد»، با فاصله 226 کیلومتری، شهری است بسیار قدیمی که تا قبل از حمله مغول «کشمیر» نامیده می شد و در هفت فرسنگی شهر فعلی قرار داشت؛ ولی پس از
حمله مغول، شهر ویران شد و اهالی آن در قریه «سلطانیه» ساکن شدند که بعدها «ترشیز» خوانده شد. برخی کاشمر را مدفن «زردشت» دانسته اند.بر حسب روایات تاریخی، باید بنیاد آن را به زمان پیش از اسلام منسوب کرد. جغرافیانویسانی چون «یاقوت حموی» و «حافظ ابرو» از بزرگی و بسیاری روستاها و توابع کاشمر یاد کرده اند. ضمن آنکه می توان از «نیدر مایر» آلمانی که در اول دهه اول قرن بیستم از کاشمر دیدن کرده بود و «لرد کرزن» انگلیسی نیز نام برد.کاشمر در بین مراکز قالیبافی نیز دارای جایگاه ویژه ای است. امروزه با استفاده از گره جفتی تراکم تارها بافت فشرده ای ایجاد می کنند.در سایه تلاش بافندگان کاشمری و با استفاده از نقشه قالیهای خراسان و الهام از نقشه دیگر مناطق و طرح قالیهای ظریف و نرم خوش نقش و بادوام قالی کاشمری جای خود را در بازارهای داخلی و خارجی بازیافته و مقامی شایسته را در رده بندی فرش ایران احراز کرده است.بیشتر قالیهایی که در کاشمر بافته می شوند قالی دوازده متری کاشمری از 225 تا حداکثر 230 مقات است و هر متر مربع 18 تا 19 مقات است. در صورتی که 4 نفر (دو استاد کار و دو نفر شاگرد) روی دار قالی دوازده متری کار کنند و روزانه 3 مقات ببافند، بافت آن بعد از حدود 75 روز تمام می شود.در گذشته، زنان و دختران بخش اعظم نیروی فعال در قالیبافی کاشمر را تشکیل می دادند؛ ولی رونق بیش از پیش قالیهای کاشمری با نقش زیر خاکی و مهیا بودن همه شرایط یرای رونق این صنعت سبب شد تا پسران نیز به قالیبافی روی آورند.خطه خراسان - به واسطه وسعت مراتع و آبادیهای بیشمار آن - از مراکز عمده پرورش دام است. بافنده خراسانی هم در انتخاب پشم مرغوب و کاربرد آن در فرش از هیچ کوششی فروگذار نیست. در قالیهای خراسان و کاشمر، رنگها نیز از ثبات کافی برخوردارند. زمینه های لاکی تیره و سرمه ای از رنگهای مورد علاقه بافندگان کاشمری به شمار می رود.از جمله مشخصات قالیهای کاشمر٬ چه قدیمی و چه جدید٬ حضور پودهایی است که در تناوبی بین یک تا دو رج از گرهها خودنمایی می کند و آنها را از یکدیگر جدا و متمایز می سازد. معمولا پودها به صورتی کشیده و بعد از بافت هر رج به کار می رود. پود نازک اغلب ماشینی و به رنگ آبی و پود کلفت از نخ ریسیده شده با دست و از جنس پنبه است.با توجه به اینکه پودها دولا و گاه سه لاست، حضورشان را در تناوبی معین آشکار می کنند. در فرش کاشمر، پرزها بلند چیده می شود و به عبارتی پرگوشت ترند. در نتیجه، قالیهای کاشمر دوام و نرمی دلپذیری دارند که همین امر سبب می شود حتی پس از مدتها استفاده از آن به هنگام فروش نیز سودی نصیب صاحب آن کنند. بیشتر طرحهای این فرشها را نقشه های افشان تشکیل می دهند. نقش لچک ترنج کف ساده ــ که باستثنای حاشیه، دارای متنی ساده است ــ نقش معمول و متداول این فرشهاست.
«کاشمر» در جنوب غربی «مشهد»، با فاصله 226 کیلومتری، شهری است بسیار قدیمی که تا قبل از حمله مغول «کشمیر» نامیده می شد «کاشمر» در جنوب غربی «مشهد»، با فاصله 226 کیلومتری، شهری است بسیار قدیمی که تا قبل از حمله مغول «کشمیر» نامیده می شد و در هفت فرسنگی شهر فعلی قرار داشت؛ ولی پس از
حمله مغول، شهر ویران شد و اهالی آن در قریه «سلطانیه» ساکن شدند که بعدها «ترشیز» خوانده شد. برخی کاشمر را مدفن «زردشت» دانسته اند.بر حسب روایات تاریخی، باید بنیاد آن را به زمان پیش از اسلام منسوب کرد. جغرافیانویسانی چون «یاقوت حموی» و «حافظ ابرو» از بزرگی و بسیاری روستاها و توابع کاشمر یاد کرده اند. ضمن آنکه می توان از «نیدر مایر» آلمانی که در اول دهه اول قرن بیستم از کاشمر دیدن کرده بود و «لرد کرزن» انگلیسی نیز نام برد.کاشمر در بین مراکز قالیبافی نیز دارای جایگاه ویژه ای است. امروزه با استفاده از گره جفتی تراکم تارها بافت فشرده ای ایجاد می کنند.در سایه تلاش بافندگان کاشمری و با استفاده از نقشه قالیهای خراسان و الهام از نقشه دیگر مناطق و طرح قالیهای ظریف و نرم خوش نقش و بادوام قالی کاشمری جای خود را در بازارهای داخلی و خارجی بازیافته و مقامی شایسته را در رده بندی فرش ایران احراز کرده است.بیشتر قالیهایی که در کاشمر بافته می شوند قالی دوازده متری کاشمری از 225 تا حداکثر 230 مقات است و هر متر مربع 18 تا 19 مقات است. در صورتی که 4 نفر (دو استاد کار و دو نفر شاگرد) روی دار قالی دوازده متری کار کنند و روزانه 3 مقات ببافند، بافت آن بعد از حدود 75 روز تمام می شود.در گذشته، زنان و دختران بخش اعظم نیروی فعال در قالیبافی کاشمر را تشکیل می دادند؛ ولی رونق بیش از پیش قالیهای کاشمری با نقش زیر خاکی و مهیا بودن همه شرایط یرای رونق این صنعت سبب شد تا پسران نیز به قالیبافی روی آورند.خطه خراسان - به واسطه وسعت مراتع و آبادیهای بیشمار آن - از مراکز عمده پرورش دام است. بافنده خراسانی هم در انتخاب پشم مرغوب و کاربرد آن در فرش از هیچ کوششی فروگذار نیست. در قالیهای خراسان و کاشمر، رنگها نیز از ثبات کافی برخوردارند. زمینه های لاکی تیره و سرمه ای از رنگهای مورد علاقه بافندگان کاشمری به شمار می رود.از جمله مشخصات قالیهای کاشمر٬ چه قدیمی و چه جدید٬ حضور پودهایی است که در تناوبی بین یک تا دو رج از گرهها خودنمایی می کند و آنها را از یکدیگر جدا و متمایز می سازد. معمولا پودها به صورتی کشیده و بعد از بافت هر رج به کار می رود. پود نازک اغلب ماشینی و به رنگ آبی و پود کلفت از نخ ریسیده شده با دست و از جنس پنبه است.با توجه به اینکه پودها دولا و گاه سه لاست، حضورشان را در تناوبی معین آشکار می کنند. در فرش کاشمر، پرزها بلند چیده می شود و به عبارتی پرگوشت ترند. در نتیجه، قالیهای کاشمر دوام و نرمی دلپذیری دارند که همین امر سبب می شود حتی پس از مدتها استفاده از آن به هنگام فروش نیز سودی نصیب صاحب آن کنند. بیشتر طرحهای این فرشها را نقشه های افشان تشکیل می دهند. نقش لچک ترنج کف ساده ــ که باستثنای حاشیه، دارای متنی ساده است ــ نقش معمول و متداول این فرشهاست.
No comments:
Post a Comment