آرامگاه نادر، مشهد هنگامى که ايران با انقراض صفويه و تسلط محمود و اشرف افغان روزگار تباهى را مىگذراند، نادر از خطهٔ خراسان برخاست. وى در زمان حکومت خود فتوحات بسيارى انجام داد. ليکن در ا
واخر عمر چون فرزندش رضاقلىميرزا را از روى سوءِظن کور کرد، احوالش دگرگون شد و در تندخويى مبالغه کرد و سرانجام در سال ۱۱۶۰ هـ.ق به دست پنج تن از سران قزلباش کشته شد. نادر در نظر داشت که بر سر گور خود بنايى همانند تاجمحل در هند بسازد و دستور داد که از مراغه سنگهاى آن را حمل کردند؛ ولى در زمان حياتش کار بناى آرامگاه پايان نيافت و پس از مرگش، اخلاف او چنان منحط بودند که باغ آرامگاه او را بين خود تقسيم کردند و فروختند، درها را ربودند و موقوفات وى را نيز تصاحب کردند. در زمان حکومت احمد قوام (قوامالسلطنه)، بناى ديگرى بر آرامگاه نادرشاه ساخته شد که آنهم مدتى بعد در معرض آسيب و خرابى قرار گرفت و به صورت نامناسبى درآمد. بناى جديد در سال ۱۳۳۶ آغاز شد و در سال ۱۳۴۰ هـ.ش خاتمه يافت که مشتمل بر اتاق آرامگاه و دو تالار، موزه، ايوانها، راهروها، پايهٔ مجسمه و دفتر امضاى بازديدکنندگان است. در بناى ضميمهٔ جداگانه نيز محل کتابخانه، تالار پذيرايى، اتاقهاى نگهبانى و پاسدارخانه احداث شده است. ضمناً با حفر چاه نيمهعميق و نصب موتور برق و احداث جوىهاى سنگى و حوض و آبنماها و چمنکارى و کشيدن نردهٔ فلزى در اطراف باغ، در تزئين آرامگاه کوشيدهاند. بناى مقبره، از تختهسنگهاى گرانيت خراسان و سنگهاى ديگر ساخته شده است. پايهٔ مجسمهٔ سوارهٔ نادرشاه، متصل به بناى آرامگاه است و مجسمهٔ مفرغى سوارهٔ وى - به ارتفاع ۶/۵ متر - با مجسمهٔ سه سرباز پياده که در کنار اسب ايستادهاند، از شهر «رم» به مشهد حمل و بر فراز پايهٔ آن استوار گرديده است. طرح مجسمه به وسيلهٔ ابوالحسن صديقى تهيه شده و مفرغريزى آن در کارخانهٔ «بروني» ايتاليا انجام يافته است. آرامگاه سرهنگ محمدتقىخان پسيان هم در محل مناسبى در باغچهٔ شمالى باغ آرامگاه نادر قرار دارد و لوحى سنگى بر آن نصب شده است. آرامگاه ميرشمسالدين، لاهيجان اين آرامگاه در محلهٔ اردو بازار لاهيجان قرار دارد و يکى از بناهاى پرنقش و نگار استان محسوب مىشود. بالاى تاقنماهاى هشتگانه بنا، ميان دو حاشيهٔ گچبرى شده، قصيدهاى ۱۵ بيتى با خط نستعليق خوش گچبرى شده است که در آن، نامى از ميرشمسالدين و يادى از عباس نامى شده که دومى در دوران ناصرالدينشاه، اين آرامگاه را بنا کرده است. سقف بنا آينهکارى شده است. در سمت شرق آرامگاه، ايوان بزرگى قرار دارد. بر روى مزار، صندوقى قديمى نصب شده است که دو تاريخ ۱۰۱۸ و ۱۰۱۷ هجرى قمرى را دارد. آرامگاه ميرشمسالدين لاهيجى، لاهيجان اين بنا در داخل شهر لاهيجان واقع شده و آرامگاه مير شمسالدين از معارف زمان شاه اسماعيل اول صفوى است. بنا يادگارى از دورهٔ صفوى است که در کتيبههاى آن اشارهاى به تاريخ بنا نشده است، ولى سنگ قبر آرامگاه تاريخ ۱۰۱۷ هجرى قمرى را دارد. اين بنا داراى يک حياط در مرکز و سه ايوان در جبهههاى شمال، شرق و غرب است و نشان مىدهد که تنها براى آرامگاه ساخته نشده و با توجه به حجرههاى موجود در جبههٔ غربى آن، زمانى مدرسهٔ علوم دينى نيز بوده است. تزئينات داخل آرامگاه نقاشىهاى رنگ و روغن، گچبرى، آئينهکارى، مقرنسهاى تزئينى و کتيبههاى بسيار است که اهميت و اعتبارى ويژه به بنا بخشيده و آن را در شمار بناهاى تاريخى گيلان در آورده است. آرامگاه ميرعماد، اصفهان اين آرامگاه در مسجد مقصودبيک اصفهان واقع شده است. ميرمحمد بن حسين حسنى سيفى قزوينى، ملقب به عمادالملک و مشهور به مير، خطاط معروف ايرانى (۱۰۲۴-۹۶۱) و يکى از بزرگترين نويسندگان خط نستعليق زمان خود بوده است. مدفن وى در ضلع شرقى صحن کوچک مسجد مقصودبيک قرار دارد و سنگقبر آن هيچگونه کتيبهاى ندارد؛ اما در آرامگاه او قطعهسنگى از مرمر به طول ۷۰ و عرض ۳۵ سانتىمتر به طور عمودى بر ديوار شرقى نصب شده است که بر حاشيه و متن آن، عبارات و اشعارى حجارى کردهاند. آرامگاه ميرفندرسكى، اصفهان آرامگاه ميرفندرسکى از عرفا و حکماى معروف عهد صفويه در «تکيهٔ مير» تخت فولاد اصفهان واقع شده است. آرامگاه در فضاى آزاد با سنگهاى يکپارچهٔ بزرگ مرمرى پوشيده شده است و کتيبهٔ آن، سال ۱۰۵۰ هجرى قمرى را نشان مىدهد. مدفن بسيارى از بزرگان اصفهان در تکيهٔ مير قرار دارد. آرامگاه ميرمجدالدين اسماعيل بابالدشتى، اصفهان اين آرامگاه در صفهٔ شمالى شبستان گنبددار مسجد قطبيهٔ اصفهان واقع شده است. بر سنگ مزار او نوشته شده : «وفات عاليجناب ... الاکابر العظام مير مجدالدين اسماعيل ابن حضرت عمدهالاکابر فى الزمان امير مسعود بابالدشتى فى شهر صفر سنهٔ خمس و خمسين تسعمانه» (۹۵۵). اين مقبره و مسجد به شمارهٔ ۲۱۸، به ثبت تاريخى رسيده است. آرامگاه ميرنظامالدين و آرامگاه دكتر حشمت، رشت اين زيارتگاه در محلهٔ چلهخانهٔ شهر رشت قرار دارد و شامل آرامگاه، مسجد و چلهخانه بود که چلهخانهٔ آن از بين رفته است. در بخشى از صحن اين مجموعه آرامگاه شادروان دکتر حشمت - از ياران ميرزا کوچکخان جنگلى - قرار دارد. آرامگاه نظامالملك (دارُالبطيخ)، اصفهان «دارالبطيخ» که امروزه «دارالبيتي» تلفظ مىشود، نام يکى از کوچههاى محلهٔ «احمدآباد» اصفهان است که آرامگاههاى «خواجه نظامالملک طوسي» وزير معروف ملکشاه سلجوقى، «محمود بن ملکشاه» و «ترکان خاتون» زوجهٔ ملکشاه در داخل مقبرهٔ آن جاى دارد. اين مقبره طى قرون متمادى دچار تغييرات و تحوالاتى شده است و آنچه امروز از آن برجاى مانده با صورت اصلى آن در دورهٔ سلاجقه مغايرت تمام دارد
واخر عمر چون فرزندش رضاقلىميرزا را از روى سوءِظن کور کرد، احوالش دگرگون شد و در تندخويى مبالغه کرد و سرانجام در سال ۱۱۶۰ هـ.ق به دست پنج تن از سران قزلباش کشته شد. نادر در نظر داشت که بر سر گور خود بنايى همانند تاجمحل در هند بسازد و دستور داد که از مراغه سنگهاى آن را حمل کردند؛ ولى در زمان حياتش کار بناى آرامگاه پايان نيافت و پس از مرگش، اخلاف او چنان منحط بودند که باغ آرامگاه او را بين خود تقسيم کردند و فروختند، درها را ربودند و موقوفات وى را نيز تصاحب کردند. در زمان حکومت احمد قوام (قوامالسلطنه)، بناى ديگرى بر آرامگاه نادرشاه ساخته شد که آنهم مدتى بعد در معرض آسيب و خرابى قرار گرفت و به صورت نامناسبى درآمد. بناى جديد در سال ۱۳۳۶ آغاز شد و در سال ۱۳۴۰ هـ.ش خاتمه يافت که مشتمل بر اتاق آرامگاه و دو تالار، موزه، ايوانها، راهروها، پايهٔ مجسمه و دفتر امضاى بازديدکنندگان است. در بناى ضميمهٔ جداگانه نيز محل کتابخانه، تالار پذيرايى، اتاقهاى نگهبانى و پاسدارخانه احداث شده است. ضمناً با حفر چاه نيمهعميق و نصب موتور برق و احداث جوىهاى سنگى و حوض و آبنماها و چمنکارى و کشيدن نردهٔ فلزى در اطراف باغ، در تزئين آرامگاه کوشيدهاند. بناى مقبره، از تختهسنگهاى گرانيت خراسان و سنگهاى ديگر ساخته شده است. پايهٔ مجسمهٔ سوارهٔ نادرشاه، متصل به بناى آرامگاه است و مجسمهٔ مفرغى سوارهٔ وى - به ارتفاع ۶/۵ متر - با مجسمهٔ سه سرباز پياده که در کنار اسب ايستادهاند، از شهر «رم» به مشهد حمل و بر فراز پايهٔ آن استوار گرديده است. طرح مجسمه به وسيلهٔ ابوالحسن صديقى تهيه شده و مفرغريزى آن در کارخانهٔ «بروني» ايتاليا انجام يافته است. آرامگاه سرهنگ محمدتقىخان پسيان هم در محل مناسبى در باغچهٔ شمالى باغ آرامگاه نادر قرار دارد و لوحى سنگى بر آن نصب شده است. آرامگاه ميرشمسالدين، لاهيجان اين آرامگاه در محلهٔ اردو بازار لاهيجان قرار دارد و يکى از بناهاى پرنقش و نگار استان محسوب مىشود. بالاى تاقنماهاى هشتگانه بنا، ميان دو حاشيهٔ گچبرى شده، قصيدهاى ۱۵ بيتى با خط نستعليق خوش گچبرى شده است که در آن، نامى از ميرشمسالدين و يادى از عباس نامى شده که دومى در دوران ناصرالدينشاه، اين آرامگاه را بنا کرده است. سقف بنا آينهکارى شده است. در سمت شرق آرامگاه، ايوان بزرگى قرار دارد. بر روى مزار، صندوقى قديمى نصب شده است که دو تاريخ ۱۰۱۸ و ۱۰۱۷ هجرى قمرى را دارد. آرامگاه ميرشمسالدين لاهيجى، لاهيجان اين بنا در داخل شهر لاهيجان واقع شده و آرامگاه مير شمسالدين از معارف زمان شاه اسماعيل اول صفوى است. بنا يادگارى از دورهٔ صفوى است که در کتيبههاى آن اشارهاى به تاريخ بنا نشده است، ولى سنگ قبر آرامگاه تاريخ ۱۰۱۷ هجرى قمرى را دارد. اين بنا داراى يک حياط در مرکز و سه ايوان در جبهههاى شمال، شرق و غرب است و نشان مىدهد که تنها براى آرامگاه ساخته نشده و با توجه به حجرههاى موجود در جبههٔ غربى آن، زمانى مدرسهٔ علوم دينى نيز بوده است. تزئينات داخل آرامگاه نقاشىهاى رنگ و روغن، گچبرى، آئينهکارى، مقرنسهاى تزئينى و کتيبههاى بسيار است که اهميت و اعتبارى ويژه به بنا بخشيده و آن را در شمار بناهاى تاريخى گيلان در آورده است. آرامگاه ميرعماد، اصفهان اين آرامگاه در مسجد مقصودبيک اصفهان واقع شده است. ميرمحمد بن حسين حسنى سيفى قزوينى، ملقب به عمادالملک و مشهور به مير، خطاط معروف ايرانى (۱۰۲۴-۹۶۱) و يکى از بزرگترين نويسندگان خط نستعليق زمان خود بوده است. مدفن وى در ضلع شرقى صحن کوچک مسجد مقصودبيک قرار دارد و سنگقبر آن هيچگونه کتيبهاى ندارد؛ اما در آرامگاه او قطعهسنگى از مرمر به طول ۷۰ و عرض ۳۵ سانتىمتر به طور عمودى بر ديوار شرقى نصب شده است که بر حاشيه و متن آن، عبارات و اشعارى حجارى کردهاند. آرامگاه ميرفندرسكى، اصفهان آرامگاه ميرفندرسکى از عرفا و حکماى معروف عهد صفويه در «تکيهٔ مير» تخت فولاد اصفهان واقع شده است. آرامگاه در فضاى آزاد با سنگهاى يکپارچهٔ بزرگ مرمرى پوشيده شده است و کتيبهٔ آن، سال ۱۰۵۰ هجرى قمرى را نشان مىدهد. مدفن بسيارى از بزرگان اصفهان در تکيهٔ مير قرار دارد. آرامگاه ميرمجدالدين اسماعيل بابالدشتى، اصفهان اين آرامگاه در صفهٔ شمالى شبستان گنبددار مسجد قطبيهٔ اصفهان واقع شده است. بر سنگ مزار او نوشته شده : «وفات عاليجناب ... الاکابر العظام مير مجدالدين اسماعيل ابن حضرت عمدهالاکابر فى الزمان امير مسعود بابالدشتى فى شهر صفر سنهٔ خمس و خمسين تسعمانه» (۹۵۵). اين مقبره و مسجد به شمارهٔ ۲۱۸، به ثبت تاريخى رسيده است. آرامگاه ميرنظامالدين و آرامگاه دكتر حشمت، رشت اين زيارتگاه در محلهٔ چلهخانهٔ شهر رشت قرار دارد و شامل آرامگاه، مسجد و چلهخانه بود که چلهخانهٔ آن از بين رفته است. در بخشى از صحن اين مجموعه آرامگاه شادروان دکتر حشمت - از ياران ميرزا کوچکخان جنگلى - قرار دارد. آرامگاه نظامالملك (دارُالبطيخ)، اصفهان «دارالبطيخ» که امروزه «دارالبيتي» تلفظ مىشود، نام يکى از کوچههاى محلهٔ «احمدآباد» اصفهان است که آرامگاههاى «خواجه نظامالملک طوسي» وزير معروف ملکشاه سلجوقى، «محمود بن ملکشاه» و «ترکان خاتون» زوجهٔ ملکشاه در داخل مقبرهٔ آن جاى دارد. اين مقبره طى قرون متمادى دچار تغييرات و تحوالاتى شده است و آنچه امروز از آن برجاى مانده با صورت اصلى آن در دورهٔ سلاجقه مغايرت تمام دارد 
No comments:
Post a Comment