آریایی ها

____________________________________________

آریایی ها به چندین گروه تقسیم می شوند که مادها در غرب و پارس ها در شرق(مرکز) ایرانی ساکن می شوند
ماد
ايلات مادها
ماد كبير
ماد آتروپاتن (آذربايجان كنوني)
ماد راجيانا (ري امروزي)
معماري مادها
- محل هاي مسكوني مستحكم دژ گونه ايي به نام آلاني دَننوني
- نقاط مسكوني كوچك در اطراف آلاني دَننوني به نام آلاني س‍‌‌ِهروتي
- حصار اصلي از سنگ و ديوارهاي فرعي از خشت خام
دژ خارخار در نينوا
دژ كي شيو
مادها دور اماکن حصار می کشیدند که آنها را خارخار و کی شسو می نامیدند. سرستون های مادی ساده بوده اند.
معماري صخره ايي
گور دخمه ايي كه در نما ستون آزاد نمايان است. فخريكا، دكان داوود، گور كورخ كيچ/عراق
گور دخمه ايي در دو طرف دو نيم ستون. قیزقاپان/عراق، دا و دختر، آخر رستم
گور دخمه ايي ساده
- آثار ده نواسحق وند (سكاوند) :
دخمه
- گور دخمه صحنه :
60 كيلومتري كرمانشاه
دو اثر دخمه ايي به فاصله 100 متر: الف) مقبره كيكاووس(شيرين و فرهاد)
ب) بوچكه
گور دخمه دكان داوود
در جنوب شرقي سرپل ذهاب

گور دخمه فخريكا
شمال شرقي مهاباد
گور دخمه قيزقاپان
نزديك سليمانيه عراق
گور دخمه كورخ كيچ
گور دخمه دا و دختر
گور دخمه روانسر
پارس ها در ابتدا تحت سلطه عیلامی ها و آشوری ها بودند و حکومت خود را در انشان آغاز کردند
هخامنشیان
تقليد در هند از سلطنت هخامنشيان
ویژگی معماری
التقاطی
استفاده از ستون چوبی (متاثر از اورارتورها)
سقف صاف دو پوش
ستون
مصالح خشت و سنگ
معبد سلیمان
در نزدیکی مسجد سلیمان
پاسارگاد
صفه(مشابه معبد سلیمان) که تخت سلیمان هم خوانده می شود. تشکیل شده از سنگ های پاک تراش
زندان سلیمان: شبیه کعبه زرتشت
آغاز چهار باغ
مجموعه کاخ ها
آرامگاه کورش و همسرش
اقامتگاه كورش بزرگ،
در 43 كيلومتري تخت جمشيد،
ساخته شده به دستور كورش دوم در سال هاي 559 تا 550 ق.م
پايتخت اولين و دومين پادشاه هخامنشي (كورش دوم و كمبوجيه)
پاسارگاد اولین پایتخت بوده است اما به علت دوری از راه ها و مراکز قدرت پایتخت به شوش منتقل شد.
مجموعه شوش
تپه پیشه‌وران
تپه ارگ
تپه شاهان
تپه قصر:
بر روی صفه
آپادانا: ساخته به دست داريوش بزرگ شبیه آپادانای تخت جمشید، 3 ایوان به محوطه باز، ساختمان برونگرا
حیاط خدمه، حیاط مینا(به کاخ آپادانا راه دارد)، حیاط خزانه(به حرمسرا و اندرونی راه دارد)، حیاط چهل ستون
ساختمان های اصلی: دروازه، تالار بار عام، تالارهای پذیرایی، مناطق مسکونی
تخت جمشید
در تمام دوران هخامنشی در حال ساخت بوده است.
دیوار داخلی از خشت بوده است و تزیین می شده است. دیوار خارجی از سنگ
نقش گاو بالدار با سر انسان (مشابه کارهای بین النهرین)
ستون های تخت جمشید از پایین به بالا باریک می شود. سر ستون‌ها 3 نوع بوده است اما فقط از یک نوع استفاده شده که از 2 سر گاو تشکیل شده است.
راهروهای طولانی
کاخ آپادانا: ارتفاع ستون ها 20 متر و محور تا محور آنها 10 متر است. زییباترین حجاری ها در این کاخ است.
تچر داریوش
هدیش خشایار شاه
بوسيله داريوش، در دامنه كوه رحمت، مشرف بر جلگه مرودشت
پلكان بزرگ ورودي
تالار صد ستون يا تالار تخت
كاخ چتر
بيستون
كتيبه داريوش
نقش رستم
گور دخمه
ویژگی سبک پارسی
التقاطی بودن هنر و معماری
ساختن بنا بر روی صفه
طراحی و اجرای فضاهای راست گوشه و زاویه قائم، معماری منظم هندسی
درون گرایی و استفاده از حیاط مرکزی
ایوان های طویل و کشیده جلوی ساختمان
مرتفع سازی
استفاده از جفت یا قرینه گی
توجه به باغ سازی و باغ
ترکیب بنا با پردیس
استفاده از چوب در پوشش سقف و دوپوش ساختن سقف
استفاده از ستون سنگی و چوبی
استفاده از سنگ های پاک تراش و بست دم چلچله ایی
ابداع طرح 4 باغ
پرداخت کف با بهترین سنگ
پی سازی سنگ لاشه
دیوارهای جداکننده داخلی با خشت
با حمله اسکندر هخامنشی ها از بین می روند. طغيان هاي بسياري در كشور روي داد تا سلوكوس يكي از سرداران اسكندر به سلطنت رسيد. حکومت سلوکیان تا قبل از اشکانیان یک سری مجسمه ساخته اند و از آنها معبد خورهه در محلات با 2 ستون باقی مانده که سرستون های یونیک با فرمی ابتدایی دارند. در دوره سلوکیان حدود 400 شهر ساخته شد که یک قلعه نظامی در کنار شهر ساخته می شد.مانند شهر صد دروازه دامغان. در این دوره میدان(مانند اگورا) اهمیت پیدا می کند.